Phục hồi chức năng sau phẫu thuật rách chóp xoay khớp vai

Phục hồi chức năng sau phẫu thuật rách chóp xoay khớp vai

Chóp xoay (Rotator cuff) là nhóm gồm 4 cơ của khớp vai theo thứ tự từ trước ra sau đó là: cơ dưới vai, cơ trên gai, cơ dưới gai và cơ tròn bé. Nhóm các cơ nâng có tác dụng giữ vững khớp vai một phần không cho trật khớp và có nhiệm vụ cử động khớp vai. Chóp xoay khớp vai dễ bị viêm và đứt do khớp vai được sử dụng nhiều hoặc do chấn thương. Chóp xoay có thể bị rách ở bất kỳ vị trí nào nhưng hay gặp rách cơ trên gai.

phục hồi chức năng

Chẩn đoán phục hồi chức năng sau phẫu thuật chóp xoay khớp vai 

Khi có viêm hay rách chóp xoay, triệu chứng đầu tiên là đau ở vùng vai: cơn đau có đặc điểm lan lên cổ, lan xuống cánh tay. Đau vào ban đêm, đau khi nằm nghiêng bên vai đau. Bệnh lâu ngày dẫn đến rách chóp xoay làm bệnh nhân cử động vai khó khăn.

Khám và lượng giá chức năng sau phẫu thuật chóp xoay khớp vai 

Khi rách chóp xoay nặng, bệnh nhân không thể giơ tay lên đầu được hoặc khi giơ tay lên đầu được nhưng khi hạ xuống sẽ rơi tay đột ngột.

Nguyên nhân gây viêm hay đứt chóp xoay: 

Có nhiều nguyên nhân gây viêm hay rách chóp xoay:

– Yếu tố cơ học (cử động của gân cơ trên gai), chấn thương.

– Yếu tố mạch máu (giảm tưới máu).

– Bệnh lý thoái hóa chóp xoay (viêm màng hoạt dịch gân gấp, bệnh lý gân thoái hóa,rách chóp xoay do dinh dưỡng chóp xoay).

  • Vận động quá mức của khớp vai như: Chơi thể thao, nâng xách vật nặng, …
  • Bệnh lý thoái hóa chóp xoay (viêm màng hoạt dịch gân gấp, bệnh lý gân thoái hóa, rách chóp xoay do mạch máu nuôi dưỡng kém).

Triệu chứng: 

  • Đau ở vùng vai: Cơn đau có đặc điểm lan lên cổ, lan xuống cánh tay. 
  • Đau khi nghỉ ngơi và đau nhiều vào ban đêm, đặc biệt khi nằm nghiêng bên vai đau.
  • Hạn chế tầm vận động khớp vai bên tổn thương
  • Khi rách chóp xoay, người bệnh không thể giơ tay lên đầu được hoặc khi giơ tay lên đầu được nhưng khi hạ xuống sẽ rơi tay đột ngột. 

Điều trị:

Phục hồi chức năng
Tùy tình trạng viêm hay rách chóp xoay thường bắt đầu bằng phương pháp bảo tồn: Chườm lạnh khớp vai, mang đai bảo vệ khớp vai hoặc túi treo tay, điều trị vật lý trị liệu và tập luyện dưới sự hướng dẫn của Bác sĩ, Kỹ thuật viên phục hồi chức năng.
Khi chóp xoay bị rách hoàn toàn hoặc nhiều nhóm cơ bị rách và điều trị bảo tồn không thành công, Bác sĩ sẽ chỉ định điều trị phẫu thuật.

Các phương pháp và kỹ thuật phục hồi chức năng sau phẫu thuật:

Phục hồi chức năng rất quan trọng giúp người bệnh sớm trở lại hoạt động hàng ngày. Hầu hết các trường hợp khâu chóp xoay khớp vai điều trị vật lý trị liệu phục hồi chức năng từ 12 – 16 tuần sau mổ.

Giai đoạn 1: Tuần 1 sau phẫu thuật 

–    Mục tiêu: 

  • Kiểm soát sưng nề và giảm đau. 
  • Bảo vệ và tránh làm hỏng các mũi khâu trong khớp. 
  • Bắt đầu vận động nhẹ nhàng tay và vai. 

–    Các kỹ thuật Phục hồi chức năng: 

  • Vật lý trị liệu:

+ Chườm lạnh vào khớp vai 10 đến 15 phút cách 2 giờ.
+ Hồng ngoại 15 phút x 2 lần/ ngày
+ Điện xưng 15 phút x 1-2 lần/ ngày
+ Siêu âm điều trị 10 phút x 1-2 lần/ ngày
+ Điện phân dẫn thuốc 1 lần/ ngày

  • Treo tay bằng túi treo tay: Giữ khuỷu luôn hướng ra trước. 
  • Vận động nhẹ nhàng khuỷu, cơ tay và các ngón tay. 
  • Tập co cơ tĩnh toàn bộ tay phẫu thuật. 

Giai đoạn 2: Từ tuần thứ 2 đến tuần thứ 5 sau phẫu thuật

Tiếp tục treo tay đến 4 tuần. Bắt đầu tập vận động chủ động khớp vai: Đưa tay ra trước, ra sau, xoay trong, xoay ngoài khớp vai. Tập vận động thụ động lấy lại tầm vận động khớp vai với cường độ tăng dần: Tập gấp duỗi, dạng, khép vai. Tránh xoay ngoài quá mức, chỉ tập chủ động. Tập mạnh sức cơ cánh tay với bài tập có sức cản. 

Giai đoạn 3: Từ tuần thứ 5 đến tuần thứ 8

 
–    Mục tiêu: 

  • Bảo vệ khớp vai, tránh các động tác quá mức cho dây chằng. 
  • Tăng dần biên độ vận động khớp vai. 
  • Bắt đầu các bài tập thể lực. 

–    Các kỹ thuật Phục hồi chức năng: 

  • Tiếp tục các bài tập vận động chủ động khớp vai để lấy lại tầm vận động của khớp. 
  • Tập thụ động với biên độ gấp duỗi, dạng, khép tăng dần, đưa dần khớp vai lên quá đầu. Tập dạng vai, tập xoay trong và xoay ngoài cánh tay.
  • Tập mạnh sức cơ đai vai, cánh tay bằng bài tập chủ động có sức cản. 
  • Tập dụng cụ: Chun, quả tạ nhỏ (0.5 đến 1 kg). 
  • Tập các sinh hoạt hàng ngày với tay đã mổ. 

Giai đoạn 4: Từ tuần thứ 8 đến tuần 12 sau mổ 

  • Giữ an toàn cho khớp vai sau mổ. 
  • Phục hồi lại tất cả các biên độ vận động của khớp vai. 
  • Tiếp tục tập luyện sức cơ vai. Các bài tập vận động như giai đoạn 3 với cường độ tăng dần, tránh làm đau quá mức khớp vai khi vận động. 

Sau phẫu thuật 2 tuần, người bệnh có thể tự tập vận động tại nhà theo hướng dẫn hoặc đến Bệnh viện có chuyên khoa Phục hồi chức năng để được điều trị và tập luyện. Đồng thời tái khám theo lịch hẹn của Bác sĩ.

Source: https://kienthucsuckhoe.vn
Category: SỐNG KHỎE

“Nguồn: vinmec”

TIN LIÊN QUAN

Cách ăn sáng giúp bạn giữ được vóc dáng thon gọn

kienthuc

1 số loại cây nhà lá vườn chữa rối loạn nhịp tim

kienthuc

10 lời khuyên để tránh nguy cơ đột quỵ một cách tự nhiên

kienthuc